- Thổ công (thổ thần) là vị thần cai quản đất đai (có thể là nhà của gia chủ, của cơ quan, tổ chức hay nghĩa địa). Lễ cúng Thổ công có thể tiến hành vào thời điểm tốt (giờ hoàng đạo) trước khi động thổ (đào đất) để xây dựng. Riêng ở nghĩa địa thì không gọi là thổ công mà chỉ gọi là thổ thần, có thể thắp hương trước khi người ta thắp hương cho tổ tiên của mình vào bất kỳ lúc nào, thông thường là vào tiết Thanh minh hay ngày mất của người quá cố. Thổ công hiện diện ở mọi nơi, trừ nơi có nước. Thần bếp (Táo quân, ông Táo) là 3 thần (2 nam, 1 nữ) trông coi việc bếp núc trong gia đình. Thú vị một điều là tuy gọi là ông Táo nhưng lại là 2 ông 1 bà.
Táo quân chỉ hiện diện trong bếp mà thôi. Lễ cúng 23-12 Âm lịch là lễ tiễn chung ông Công, ông Táo về chầu trời. Trong ngày này ông Táo được cúng dưới bếp, còn ông Công được cúng ở ban thờ chính trên nhà cùng với gia tiên. Do vậy, phải cúng 2 bàn thờ + 2 cá chép. Sau khi hóa vàng thì tro của bát hương, chân hương và cá chép sẽ được thả xuống sông, hồ để tiễn đưa các thần về Trời. Hiện nay, ở các thành phố người ta hay tách ra làm 3: Táo quân - trong bếp; tổ tiên - ban thờ chính trong nhà và Thổ công được cúng chung vào bàn thờ ngoài trời được gọi là bàn thờ Ông Thiên.
BÍCH CHÂU
Hộp thư cộng tác viên
Trang Văn hóa văn nghệ Báo SGGP nhận được các sáng tác thơ văn, nhạc, họa, tin, bài, ảnh, thư, sách tặng của quý vị cộng tác viên:
Nguyễn Văn Quý, Băng Sơn (Hà Nội), Đỗ Văn Xuân (Thanh Hóa), Nguyễn Tấn On (Đà Lạt), Lê Hồng Thiện (Hưng Yên), Đoan Nguyễn (Đà Nẵng), Ngọc Yến (Sóc Trăng), Nguyễn Huế Hương (Vĩnh Long), Võ Đức Biệc, Nguyễn Hà Thanh, Phạm Thị Ngọc Linh, Thảo Nguyên, Nguyễn Phương Thảo, Lê Thị Kim Loan, Nguyễn Huy Thành, Hồ Thị Quỳnh Anh, Nguyễn Đạt Hoan, Lê Thiên Ngân, Trần Thanh Liêm, Hạ Uyên…
Xin chân thành cảm ơn.