Thực trạng hơn 2 năm qua đã khẳng định diện mạo văn hóa TPHCM ngày càng khởi sắc với nhiều thành tựu đáng khích lệ. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đã tạo nên sự chuyển biến tích cực và ngày càng được quan tâm, thu hút nhiều ngành, giới tham gia, từng bước trở thành nguồn lực xã hội. Nhiều mô hình mới trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật được nhân dân đồng tình hưởng ứng.
Trong chiều hướng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với lĩnh vực văn hóa, Thành ủy đã kết luận về quy hoạch phát triển cơ sở vật chất ngành văn hóa đến năm 2010; chỉ đạo về việc: tiếp tục thực hiện NQTƯ 5 (khóa VIII), phân công các quận nội thành giúp các huyện ngoại thành về văn hóa, xây dựng các công trình tượng đài, công viên lịch sử văn hóa dân tộc; tổ chức biểu dương gương người tốt việc tốt, gia đình văn hóa… Thành ủy cũng đã làm việc với Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật TPHCM để chỉ đạo triển khai sâu rộng Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 16-6-2008 của Bộ Chính trị “về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới”, trong đó có nội dung xây dựng, phát triển đội ngũ văn nghệ sĩ Việt Nam; nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước về văn học nghệ thuật. Sự quan tâm lãnh đạo và chỉ đạo sâu sát của Thành ủy đã có tác động tích cực và toàn diện đến phong trào văn hóa của TP, từng bước làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần ở các khu dân cư, các công sở, nhà máy, xí nghiệp, khu chế xuất, khu công nghiệp, doanh trại quân đội... Trong phong trào văn hóa rộng lớn này có một chủ trương quan trọng “Năm 2008 - Năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị”. Từ đó, các quận, huyện đã tập huấn được hơn 20.000 thành viên các Ban điều hành khu phố, tổ dân phố làm lực lượng nòng cốt giữ gìn thành phố văn minh - sạch đẹp - an toàn. Do vậy để thực hiện tốt nếp sống văn minh đô thị, cần gắn liền với phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở vững mạnh, đồng thời tăng cường bảo vệ và phát huy văn hóa dân tộc.
Hoạt động sân khấu - điện ảnh - kịch trường cũng đã tạo tiếng vang tốt qua những chương trình nghệ thuật đỉnh cao (liên hoan âm nhạc mùa thu, chương trình biểu diễn của nghệ sĩ nước ngoài tại Nhạc viện TPHCM, một số liveshow ca nhạc quy tụ những ngôi sao, chương trình cải lương, kịch nói được đầu tư lớn và dàn dựng công phu…). Qua đó, tôn vinh và khẳng định sự trường tồn của bản sắc văn hóa dân tộc, sức sống mạnh mẽ của văn hóa TPHCM - một đô thị lớn, một trung tâm văn hóa của cả nước và khu vực. Bên cạnh đó, thời gian qua nhiều vấn đề văn hóa xã hội bức xúc chậm được khắc phục. Sự phát triển văn hóa chưa gắn kết đồng bộ với phát triển kinh tế. Khoảng cách chênh lệch về cơ sở vật chất, môi trường văn hóa và hưởng thụ văn hóa giữa nội thành và ngoại thành chậm được khắc phục. Việc xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị được chú trọng triển khai, nhưng chưa đạt được kết quả mong muốn. Đó là chưa kể đến những hoạt động thiếu văn hóa như “đạo nhạc”, múa khỏa thân nơi công cộng, xuất bản truyện tranh sex bán cho trẻ em núp dưới danh nghĩa “giáo dục giới tính”, trình diễn thời trang thiếu vải che thân, lợi dụng làm ăn dưới chiêu bài làm từ thiện, quảng cáo sai sự thật, hát nhạc cấm, vi phạm bản quyền…
Thấm nhuần quan điểm văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, chúng ta cần có biện pháp khắc phục yếu kém, tập trung mọi nguồn lực xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; xây dựng nhân cách con người Việt Nam thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, hướng tới phục vụ có hiệu quả sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
XUÂN THÁI