Thế nhưng, sau nửa ngày tranh luận căng thẳng, vị thẩm phán TAND quận 3 giữ quyền chủ tọa phiên tòa dõng dạc tuyên bố: đình chỉ vụ án do nguyên đơn đã bán ngôi nhà cho chủ mới. Đồng thời nguyên đơn phải chịu toàn bộ án phí hơn 12 triệu đồng sau khi đã được tính giảm một nửa do ưu tiên… gia đình có công cách mạng! Nguyên đơn – ông Trần Lịnh – bức xúc bày tỏ: “… Xử sao kỳ cục vậy!”.
8 năm trước (ngày 15-8-2000), khi ông Mai Trọng Thông, chủ nhà 377/2A Điện Biên Phủ xây lại căn nhà thì ông Trần Lịnh, chủ nhà sát vách (hộ 377/2B) khiếu nại lên UBND phường 4, quận 3 với lý do: “Ông Thông đã đục tường, đục cột lấn sang nhà tôi”. Ông Lịnh còn đặt ra câu hỏi: “Vì sao chưa được cấp phép mà ông cán bộ Viện Kiểm sát nhân dân quận 1 (Mai Trọng Thông) vẫn xây nhà?”. Gần 1 tuần sau, chính quyền địa phương mời 2 bên lên giải quyết. Ông Lịnh trưng ra 10 tấm hình bằng chứng về việc nhà 377/2A đục tường, đục cột nhà ông. Tuy nhiên, phía ông Thông cho rằng đang làm nhà trên diện tích đất của mình.
Thời điểm đó, đơn vị quản lý nhà (Xí nghiệp Dịch vụ quản lý và phát triển nhà quận 3, nay là Công ty Dịch vụ Công ích quận 3) cho biết 2 căn nhà trên chung một chủ; ông Thông và ông Lịnh đều đang làm thủ tục mua hóa giá nhà. Khi có khiếu nại, cơ quan chủ quản đã yêu cầu ông Thông ngưng thi công đến khi có giấy phép xây dựng để đơn vị quản lý nhà phân ranh giữa 2 nhà. Nhưng bất chấp yêu cầu của cơ quan chủ quản, nhà 377/2A vẫn tiếp tục xây.
Một thời gian sau, ông Thông được cấp phép xây dựng. Ông Lịnh lại tiếp tục làm đơn khiếu nại gửi các cơ quan chức năng. Phòng Quản lý Đô thị quận 3 phối hợp UBND phường 4 khảo sát và kết luận: “Công ty Dịch vụ Công ích quận 3 chưa giải quyết đến nơi đến chốn việc chia ranh giữa 2 hộ đã cho hóa giá. Nay cả 2 đều đã có chủ quyền riêng, thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND quận 3”.
Tháng 9 -2004, ông Lịnh khởi kiện ông Thông ra TAND quận 3. Sau hơn 10 lần tòa triệu tập, ông Thông đều vắng mặt. Ông Lịnh tiếp tục có đơn khiếu tố gửi khắp nơi, trong đó có cả Thanh tra TP, UBND TP, HĐND TP, Đoàn ĐBQH TPHCM… Trong khi đơn của ông Lịnh tiếp tục chạy lòng vòng thì căn nhà 4 tầng của ông Thông đã được hoàn công(!?).
Thủ tục lòng vòng
Tháng 6-2006, nhận đơn tố cáo của ông Lịnh do Thành ủy TPHCM chuyển đến, UBND TP giao Thanh tra TP chủ trì kiểm tra, kết luận. Đến cuối tháng 3-2007, Thanh tra TP báo cáo về quá trình khiếu tố của ông Lịnh gửi UBND TP. Trên cơ sở này, ngày 4-5-2007, lãnh đạo UBND TP yêu cầu Chủ tịch UBND quận 3 kiểm tra, kết luận; TAND quận 3 xem xét, giải quyết đơn khiếu tố của ông Lịnh theo thẩm quyền. Trong thời gian này, Thẩm phán Dương Ngọc Liên, phụ trách vụ kiện này của TAND quận 3, nghỉ hưu. Thế là mọi việc lại phải bắt đầu lại từ đầu với một người phụ trách mới.
Trao đổi với PV Báo SGGP, ông Trần Nam Bình, Thẩm phán TAND quận 3, cho biết, ông chỉ mới tiếp nhận vụ kiện vào tháng 5-2007. Đến tháng 7, ông Lịnh thay đổi yêu cầu chủ nhà 377/2A, từ bồi thường 50 triệu đồng, tăng lên trên 1 tỷ đồng (cho các nội dung: lấn chiếm + hư hại + thất thu tiền thuê nhà trong gần 8 năm). Ngày 25-9- 2007, TAND quận 3 đã dừng vụ kiện để làm kiểm định lại. Thời hạn điều tra là 4 tháng. Vụ việc tuy không lớn nhưng hiện trạng không còn như xưa nên cũng rất khó. Theo ông Bình, “người giải quyết hồ sơ trước có thiếu sót để vụ kiện hơi dài!?”.
Trách nhiệm: “Nhẹ tênh”?
Điều đáng nói là, mãi đến tháng 3-2007, khi TAND quận 3 yêu cầu UBND quận giải thích nguyên nhân vì sao có sự chồng lấn diện tích trong bản vẽ hiện trạng 2 nhà trên thì Công ty Dịch vụ Công ích quận 3 báo cáo: giấy chủ quyền nhà 377/2B được thể hiện đúng theo kích thước bản vẽ chi tiết đã được thẩm tra, giấy chứng nhận chủ quyền nhà 377/2A cũng thể hiện đúng theo bản vẽ chi tiết nhưng không đúng thực tế vì đoạn tường giáp với nhà 377/2B (nhà của ông Lịnh-PV) không thẳng mà có đoạn thụt vào 0,35m và có chiều dài 1,65m.
Công ty Dịch vụ Công ích quận 3 khẳng định: “Có sai sót trong bản vẽ được bán cho 2 nhà nên phần diện tích đó được bán cho 2 nhà. Trường hợp phát sinh thiệt hại để cho Hội đồng Hóa giá nhà quận 3 chịu trách nhiệm, bồi thường cho ông Lịnh hoặc ông Thông (!?)”. Tuy nhiên, biên bản cũng không lập được do ông Lịnh không đồng ý.
Tại TAND quận 3, đại diện UBND quận 3 cũng thừa nhận sai sót trong việc cấp giấy chủ quyền cho ông Lịnh và đề nghị bồi thường tổng cộng… 182.998 đồng cho ông Lịnh! Còn đại diện hộ ông Thông thì không đồng ý bồi thường thiệt hại theo yêu cầu ông Lịnh. Tranh luận gây cấn nửa ngày trời, đột nhiên, chủ tọa phiên tòa ra phán quyết: vì ông Lịnh đã bán nhà (cuối năm 2007) nên ông không còn quyền kiện đòi bồi thường thiệt hại!
Phán quyết của TAND quận 3 không sai vì rõ ràng ông Lịnh đã bán nhà, có nghĩa là không còn chủ quyền để đứng đơn đòi bồi thường nữa. Nhưng, lẽ nào các quan tòa không quan tâm đến tình tiết ông Lịnh đã theo đuổi vụ kiện 8 năm ròng và chính thức phát đơn kiện lên TAND quận 3 từ tháng 9-2004? Lẽ nào các quan tòa không nhìn nhận sự kéo dài thụ lý một vụ kiện đến gần 4 năm, trách nhiệm không thuộc về ông Lịnh?
Hồng Hiệp