Được đòi lại nhà cho cơ quan Nhà nước thuê, mượn
Việc cấp GCN cho các trường hợp liên quan đến giao dịch dân sự về nhà ở thuộc sở hữu tư nhân được xác lập trước ngày 7-1-1991 có liên quan đến người Việt Nam định cư ở nước ngoài tại TPHCM đã bị ách lại suốt 2 năm nay.
Lý do của việc đó là vì NQ 1037 ngày 27-7-2006 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc cấp giấy hồng cho các trường hợp nêu trên đã có hiệu lực từ ngày 1-9-2006 nhưng cho đến nay, vẫn chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện của các cơ quan có thẩm quyền.
Tại hội nghị triển khai thực hiện việc cấp giấy hồng lần này của TPHCM, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Đỗ Phi Hùng cho biết, sau khi lấy ý kiến của UBND các quận huyện và căn cứ vào NQ 1037 của UBTV Quốc hội, Quyết định 54 của UBNDTP về cấp giấy hồng, Sở Xây dựng sẽ hoàn thành Dự thảo về cấp giấy hồng cho các trường hợp có liên quan đến yếu tố người nước ngoài trên địa bàn TP, theo đó, các giao dịch dân sự về nhà ở thuộc sở hữu tư nhân được xác lập trước ngày 1-7-1991 đối với các trường hợp: thuê nhà; mượn nhà, ở nhờ nhà; mua bán nhà; đổi nhà; tặng cho nhà; thừa kế nhà; ủy quyền quản lý nhà (giữa cá nhân và cá nhân) đều được áp dụng theo NQ 1037 của UBTV Quốc hội.
Cũng theo ông Đỗ Phi Hùng, đa số những vướng mắc của các hồ sơ nhà đất dạng này đều rơi vào các trường hợp ủy quyền và thừa kế, do đó, trước mắt, Sở Xây dựng tập trung hướng dẫn các quận huyện cách xử lý bước đầu đối với 2 trường hợp trên.
Theo Sở Xây dựng, trường hợp thừa kế được mở trước ngày 1-7-1991, người thừa kế có quốc tịch Việt Nam hoặc có quốc tịch nước ngoài nhưng chưa thôi hoặc đã thôi quốc tịch Việt Nam nhưng chưa nhập quốc tịch nước ngoài thì được xác lập quyền sở hữu đối với phần thừa kế, tức được cấp GCN; nếu người thừa kế đã nhập quốc tịch nước ngoài và thôi quốc tịch Việt Nam hoặc chưa có quốc tịch Việt Nam thì chỉ được hưởng phần giá trị thừa kế mà không được xác lập quyền sở hữu.
Đối với trường hợp nhà ở đang được cơ quan, tổ chức trong nước sử dụng làm trụ sở làm việc, công trình công cộng mà thời hạn cho thuê theo hợp đồng đã hết trước ngày 1-9-2006 (ngày NQ 1037 có hiệu lực thi hành) hoặc hợp đồng không xác định thời hạn thì người Việt Nam định cư tại nước ngoài có nhà cho thuê này sẽ được lấy lại nhà (nhưng phải thông báo cho đơn vị thuê trước từ 6-12 tháng).
Trường hợp cơ quan, tổ chức mượn nhà ở của cá nhân là người Việt Nam định cư ở nước ngoài thì nay, người cho mượn được phép lấy lại nhà…
Việc trả nhà trong các trường hợp trên sẽ được thực hiện theo 4 phương thức: trả lại nhà mà cơ quan đó đang sử dụng; trả bằng nhà ở khác; trả bằng tiền (theo giá thị trường) hoặc Nhà nước sẽ giao đất ở mới cho bên cho thuê, cho mượn nhà và những người này không phải trả tiền sử dụng đất.
Riêng đối với các trường hợp nhà thuê, mượn đang được sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia thì không phải trả lại nhà đang sử dụng mà trả bằng 3 hình thức còn lại.
Chỉ được mua một chung cư thuộc dự án nhà ở thương mại
Theo Sở Xây dựng, đến nay TP chỉ mới cấp 107 GCN cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài có đủ điều kiện sở hữu nhà tại Việt Nam. Con số này là quá ít so với nhu cầu thực tế và hạn chế trên là do các quy định về pháp luật nhà ở liên quan đến yếu tố nước ngoài của Việt Nam còn chung chung, chưa có hướng dẫn cụ thể.
Để triển khai thí điểm cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam theo Nghị quyết 19/2008/NQ-QH12 (NQ 19) của Quốc hội, Sở Xây dựng cũng đã hướng dẫn cho các quận-huyện một số vấn đề liên quan đến việc cấp GCN cho các trường hợp trên.
Cụ thể, tại một thời điểm, cá nhân nước ngoài (đủ điều kiện mua và sở hữu nhà tại Việt Nam) chỉ được mua 1 căn hộ chung cư thuộc dự án nhà ở thương mại (không phải là các loại nhà như chung cư trước đây để lại, chung cư tái định cư hoặc chung cư nhà ở xã hội) và phải sử dụng để ở (không được cho thuê, cho mượn).
Nếu đối tượng này được tặng cho hoặc thừa kế nhà ở khác thì chỉ được xác nhận quyền sở hữu căn hộ chung cư, các loại nhà khác chỉ được hưởng giá trị. Đối với các tổ chức (doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) thì được sở hữu một hoặc một vài căn hộ chung cư thuộc dự án nhà ở thương mại cho những người đang làm việc tại doanh nghiệp đó.
Các đối tượng trên chỉ được bán, tặng cho nhà ở sau thời gian 1 năm kể từ ngày được cấp GCN, trừ trường hợp chủ sở hữu không tiếp tục ở Việt Nam thì được bán, tặng cho nhà ở trước thời gian quy định.
NQ19 cũng nêu rõ, chủ sở hữu là người nước ngoài chỉ được sở hữu nhà tối đa là 50 năm (được ghi trong GCN), sau thời gian này phải bán hoặc tặng, cho và người mua hoặc người được tặng, cho phải là đối tượng được phép sở hữu nhà tại Việt Nam.
Lãnh đạo Sở Xây dựng cũng cho biết thêm theo dự thảo, thủ tục cấp GCN cho các đối tượng là người nước ngoài sẽ do UBND TP thực hiện, trình tự thủ tục cũng đơn giản (trong 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ UBNDTP sẽ cấp GCN cho các cá nhân, tổ chức xin cấp giấy).
Ông Đỗ Phi Hùng nhấn mạnh: mặc dù NQ 19 chỉ thực hiện thí điểm cho cá nhân, tổ chức mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam trong 5 năm (từ 1-1-2009 đến 1-1-2014) nhưng các GCN được cấp cho các đối tượng trên trong khoản thời gian thí điểm là hoàn toàn hợp pháp và chủ nhân của nó không cần đổi nếu không có nhu cầu.
HẠNH NHUNG
Đã giải quyết 82% hồ sơ cấp giấy hồng mới
Ngày 10-7, tại Hội nghị sơ kết công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất (giấy hồng mới) theo QĐ 54/2007/QĐ-UBNDTP (QĐ 54) của UBNDTP ban hành ngày 30-3-2007, Sở Xây dựng cho biết, đến nay, toàn TP đã hoàn thành 82% việc cấp giấy hồng mới.
Sau một năm thực hiện việc cấp giấy hồng mới theo QĐ 54, các quận-huyện đã tiếp nhận 149.399 hồ sơ (trong đó trừ 3 quận không báo cáo là quận 3, 9 và Bình Tân) và đã giải quyết được 143.586 hồ sơ, còn 22.083 hồ sơ đang giải quyết. Dự kiến từ đây đến cuối năm, các quận-huyện sẽ cấp thêm khoảng 114.000 giấy hồng mới.
Theo ông Nguyễn Tấn Bền, Giám đốc Sở Xây dựng, dự kiến cuối tháng 12-2008 hoặc chậm nhất là đầu năm 2009, TP sẽ cơ bản hoàn thành việc cấp giấy hồng mới.
D.LỆ